Verandermanagement: Risico analyse


Vaak is het handig om voor aanvang van het verandertraject in te schatten hoe complex de verandering kan gaan zijn. De uitkomst kan een hulpmiddel zijn om te bepalen waar de energie van de verandering in moet gaan zitten. Daarnaast is het een uitstekend instrument om met Opdrachtgever/ Sponsor/ Stuurgroep van gedachten te wisselen over potentiële valkuilen.

Eén van de tools hiervoor is onze risico-analyse. Deze risico-analyse kunt u onderaan deze pagina downloaden.

Risico-analyse

Wij bevelen aan deze risico-analyse te gebruiken voor aanvang van het verandertraject. Maar ook onderweg kunt u dit instrument toepassen om te bepalen hoe ver u bent.

Het is geen risico-analyse in de klassieke zin. Het heeft geen zin om kans van voorkomen en impact bij voorkomen te bepalen. Het is in die zin veel meer een complexiteitsinschatting.
Het is ook geen rocket science. Sommige items zijn misschien wat ruim geformuleerd. Bijvoorbeeld 'Gedrag' bij 'De organisatie'. Het gaat dan in dit geval om een inschatting of het gedrag (misschien ook wel: de cultuur) positief of negatief van invloed is op de complexiteit van de verandering. Zo komen wij organisaties tegen die een sterk ad-hocratisch karakter hebben. Zij zullen een hoge mate van flexibiliteit kennen, maar moeite hebben met meer sturing. Andere organisaties zijn zowel in processen als in gedrag verstard ("dat is niet mijn taak"). Etc.

De analyse bestaat uit twee onderdelen: Het object van verandering (de organisatie zelf) en het veranderprogramma. Het idee is om van alle hieronder vermelde factoren vast te stellen in welke mate ze positief dan wel negatief kunnen werken op de complexiteit van verandering.

Hieronder de toelichting van de verschillende factoren.

De organisatie

Strategisch proces & innovatie

Is de organisatie gewend zich extern te oriënteren? Om trends te volgen? Bewegingen van concurrenten? Om daarop de koers te bepalen en aan te passen.
Is er een strategisch proces vanaf concern niveau tot de kleinste afdeling en terug om de organisatie voortdurend op te lijnen naar de gewenste koers?

Kwaliteit van besluitvorming

Verloopt besluitvorming goed? D.w.z. wordt er bij moeilijke dossiers ruimte gegeven aan discussie vooraf, maar schaart het voltallige bedrijf zich achter een eenmaal genomen besluit?

Interne politiek

Interne politiek is prima zolang het faciliterend werkt aan besluitvorming. Interne politiek scoort negatief als dit leidt tot contra productieve machtsblokken en medewerkers of managers die hechten aan status (om de status).

Leidinggevenden

Voor een verandering wil je 'The right people on the bus' zoals Jim Collins nadrukkelijk betoogt in 'From Good to Great'.
Wat is de kwaliteit van leidinggevenden?

Medewerkers

Wat is de kwaliteit van de medewerkers?

Gedrag

Is men flexibel? Wordt er teveel gepraat en gebeurt er te weinig? Veel executiekracht, maar weinig denkwerk? Etc.

Organisatie

Meer een project- of lijnorganisatie? Gericht op flexibiliteit of stabiliteit?

Technologie

Kan de technologie (merendeels ICT) een enabler zijn voor verandering? Of werkt ze juist remmend?

Besturing van verandering

Portfoliomanagement, programmamanagement en projectmanagement. Verloopt dat soepel? Wordt opgeleverd wat men verwacht? Op tijd? Binnen budget? Tegen het afgesproken kwaliteitsniveau?

Veranderbereidheid

Is de organisatie veranderbaar? Doet ze al heel lang hetzelfde en is ze verandering niet gewend? Of kent ze juist een lange historie van steeds maar weer veranderen en is ze verandermoe?

Het veranderprogramma

Budget

Is er voldoende geld? Is er een voldoende business case (kwantitatief en/ of kwalitatief)?

Sponsor

Wat is de kwaliteit van de sponsor? Deze moet het geld beschikbaar stellen. Uithoudingsvermogen hebben, veranderen kan lang duren en onderweg komt er altijd gedoe. Blijf hij/ zij dan de verandering steunen? Heeft hij/ zij voldoende draagvlak bij de andere beslissers en in de organisatie?

Visie

Is er een visie die leidend is voor de organisatie? Kent de hele organisatie deze visie en staat ze erachter?

Draagvlak

Heeft de verandering voldoende draagvlak?

Urgentiebesef

Is er voldoende urgentiebesef?

Aanpak

Is er een aanpak voor verandering? Die aanpak moet energie verhogend werken, moet commitment 'afdwingen' bij deelnemers, moet steeds meer mensen enthousiasmeren en omvat daarmee ook een goede communicatie.

Besturing

Is er een adequate besturing die zich laat leiden door sturing van bovenaf, maar ook ruimte biedt voor bottom-up initiatieven.

Resultaten

Levert de verandering snel voldoende aantoonbare resultaten op? 

Organisatie tevreden

Is de organisatie (meer) tevreden? Hoe weet u dat?

Klanten tevreden

Zijn de klanten (meer) tevreden? Hoe weet u dat?