Huisartsen en verzekeraars: het roer gaat om


Gastblog: Eric Sommer

Groot en positief nieuws maandag 5 oktober: huisartsen krijgen het roer om. Meer balans in de machtsverhouding tussen huisartsen en zorgverzekeraars. Minder bureaucratische rompslomp en huisartsen mogen voortaan gezamenlijk onderhandelen met de verzekeraars, zonder dat kartelwaakhond ACM ze op de nek springt.

Onmin zorgverzekeraars en zorgverleners

Zorgverleners vinden al langer de toegenomen macht van zorgverzekeraars problematisch. Contracten die zorgverzekeraars voorleggen worden gezien als wurgcontracten. Verzekeraars zouden dwingend opleggen welke medicijnen of behandelingen toe te passen of juist niet uit te voeren. Daarnaast vragen verzekeraars over van alles en nog wat de zorgverleners formulieren in te vullen om verantwoording af te leggen. Geen overleg, de zorgverlener mag ‘tekenen bij het kruisje’. Deze machtsongelijkheid wordt niet alleen door huisartsen ervaren. Zie bijvoorbeeld ook de rechtszaak welke Careyn – een grote zorgorganisatie in Brabant, Utrecht en Zuid-Holland – heeft aangespannen tegen Zilveren Kruis. Careyn is het niet eens met de manier waarop vanaf januari 2016 de zorgverzekeraar de wijkverpleging in Utrecht wil gaan inkopen. Zorgaanbieders moeten zich intekenen voor de wijken, waarna Zilveren Kruis per wijk een thuiszorgaanbieder toewijst. Bestuursvoorzitter Rob van Dam van Careyn: “Eigenlijk zegt Zilveren Kruis: vecht elkaar maar kapot. Ze kiezen de goedkoopste en kijken onvoldoende naar kwaliteit.” Omdat Careyn er met Zilveren Kruis niet uitkomt, ziet Van Dam geen andere weg dan die naar de rechter.

“Schipper(s), Het Roer Moet Om”

Eind 2014 beginnen een aantal huisartsen in de regio Haarlem een Whatsapp groep met collega’s die weigeren om het contract met verzekeraar Achmea te tekenen. Binnen de kortste keren sluit bijna driekwart van de huisartsen zich aan bij dit initiatief. In maart 2015 krijgt dit initiatief de naam “Het Roer Moet Om”. In juni is er een debatavond met alle partijen, van verzekeraars tot Minister. Het resultaat is er: er liggen afspraken over de inrichting van de zorg, over vertrouwen in de huisarts en over zin en onzin van formulieren en verantwoording. Het doel is dat de huisarts minder bezig is om verantwoording af te leggen aan de verzekeraar en daardoor meer tijd beschikbaar heeft voor zijn patiënten. Ook Minister Schippers is tevreden: “Iedereen is voor beperken van bureaucratie, voor samenwerken, voor kwaliteit. Maar nu verandert er iets in de praktijk omdat vanaf de werkvloer is gekeken. Vanuit de praktijk. Ik hoop dat meer beroepsgroepen in de zorg zo aan de slag gaan”. Getuige het verhaal van Careyn valt daar inderdaad nog een wereld te winnen.

Grote veranderingen en machts(on)gelijkheid

Marktwerking in de zorg is geen (verander)doel maar een middel om de kwaliteit in de zorg te verbeteren en de kosten beheersbaar te houden. Maar wanneer van de twee samenwerkende partijen er een met de rug tegen de muur wordt gezet kan er geen sprake zijn van een vrije markt. De zorgpraktijk is te rijk, te complex om een verandering in die praktijk met eenvoudige regels en vanuit een eenzijdig perspectief af te dwingen. Het gevolg is ‘weerstand’ en complexe regels, leidend naar bureaucratische wangedrochten zoals de DBC-waaier van oorspronkelijk 30.000 verschillende DiagnoseBehandelingCombinaties. En formulieren om in te vullen.

Aandacht voor elkaars positie

Zonder aandacht voor elkaars positie en vertrouwen is het lastig veranderingen door te voeren. Partijen willen best veranderen, veranderd worden ligt echter anders. Dwang creëert z’n eigen weerstand. De zorgmarkt ontkomt niet aan voldoende professionele autonomie voor de zorgverleners, de werkelijkheid is te complex om alle mogelijke situaties die zich in de praktijk voordoen vast te leggen. Tegelijk is het (bij)sturen van kosten en het zoeken naar (effectiviteits-) winst in het belang van alle partijen. Inmiddels gaat al ruim negentig miljard om in de zorg, dat is vijftien procent van het BNP. Het gaat dan ook en om autonomie en om sturing. Aandacht dus voor elkaars positie. En het vertrouwen dat alle partijen naar eenzelfde doel toewerken. Vanuit een verschillend perspectief en met een gemeenschappelijk belang. Zonder vertrouwen is het lastig veranderingen door te voeren. Nu is vertrouwen niet iets dat vanzelf komt. Het kan ontstaan door successen. Het is goed om ‘groot’ te denken en vaak verstandig om klein te starten. Met een groep gemotiveerde betrokkenen, waarmee men – op basis van gelijkwaardigheid – uittest of het ‘grote beeld’ in de praktijk werkt. En bijstelt als het tegenvalt. Waarna men pas de volgende stap zet. Hopelijk gaan de huisartsen – samen met zorgverzekeraar - deze voortrekkersrol vervullen.

Successen creëren vertrouwen. Vertrouwen creëert duurzaam succes. Dwang vrijwel nooit.



Reacties


Replay Reactie

Anuleren replay

Laat een reactie achter

Enkele gegevens ontbreken of zijn onjuist

Het formulier kan nog niet worden verzonden omdat het nog niet helemaal (correct) is ingevuld.

Verplicht*

** Verplicht, wordt nergens getoond.